Restauraties 2010 t/m 2019

Winter 2010 – 2011

Door van der Meulen in Sneek zijn aan SB de twee gangen ter weerszijden van het berghout vervangen en het berghout zelf eveneens. Daaronder is bij het voorschip ook nog een deel vervangen.

Winter 2011 – 2012

• Taylor dieselkachel geplaatst met bijpassend tegelwandje.
• Het Goedkoop-bankje versmald zodat dit over de kachel past.
• AIS aangeschaft en gemonteerd
• De motor was wel afgetapt, maar waarschijnlijk door een interne verstopping was het motorblok toch gescheurd. Dit is door Drinkwaard vervangen.
• Nieuwe acculader geplaatst, de oude had het begeven.

Winter 2012-2013

• Stukje hout bij anker ingelijmd (bij een aanvaring in Groningen was het anker er in geslagen)
• Nieuwe halfwinderboom gemaakt door Kees Sars
• SB-zwaardlier vervangen, was versleten.
• Zwaardlieren remmend gemaakt.
• Vooronder: BB-kooi van 70 naar 80 cm door kastenwand naar de huid te verplaatsen.

Winter 2013 – 2014

SB-kooi gewijzigd. Aan de onderzijde van de kastenwand een gedeelte afgezaagd en de matras verbreed tot 80 cm. Normaal schuift die nu onder de kastenwand. Aan de bedbodem zijn aan de voorzijde 2 poten gemaakt, zodat je het bed nu in elke breedte kunt uitschuiven, nu zelfs tot 120 cm. Daarom is de tafel ook iets naar BB verplaatst.

Sherryschot kaal gehaald en 5x in de Cetol gezet. Kozijn linnenkast  en rand van mastplank idem.

Sherrytank, die in de plé altijd in de weg zat, afgezaagd, zodat die puist, waar je altijd je klop aan stootte nu weg is.  Foto van de Joseph voor het gat gehangen. De voorzijde van de tank in de kajuit laten zitten, hoort bij de historie.

Kajuittafel: gerestaureerd, nieuwe ondersteuningen van het tafelblad gemaakt, zodat er nu op geleund kan worden.

Winter 2014-2015

Mast: Er bleek een grote wigvormige rotte plek over 1,5 meter tot in de hartlijn van de mast en 8 cm  breed aan het oppervlak. Het ging om bruine houtrot waarbij er poedervorming optreedt. Het geheel is uitgehakt en er is een nieuw stuk Siberische lariks in gezet.

Kombuis: Het keukenschot bleek ter plekke van de aanrecht ook geheel doorgerot met witte schimmel. Oorzaak was een jarenlange lekkage tussen aanrecht en schot. Ook de voorplank van de aanrecht moest vernieuwd. Er is een nieuw paneel in het schot gezet. Aan de achterzijde geheel in de epoxy gezet en de waterdoorvoer door een plastic pijpje, zodat bij eventuele lekkage dat afgevoerd wordt.

IJzerwerk: Al het ijzerwerk is van het schip geweest en verzinkt. Bij terugkomst bleek de zwaardophanging ernstig vervormd. Een goede aanleiding om nieuwe te laten maken. Ditmaal in RVS 316.

Zwaarden: Omranding eveneens verzinkt. Houtranden eerst weer in de epoxy gezet. Gaten door het ijzer groter geboord dan de vorige keer, zodat de schroeven het zink niet zouden wegvreten. De vorige keer is daardoor roestvorming ontstaan.

Aan de achterzijde hingen de vellen er bij omdat de Coelan niet goed hechtte op de glasmat met epoxy. Coelan verwijderd en nu 2 lagen tweecomponenten DD-lak er op aangebracht. Voorzijde 2x Coelan op bestaand gebracht. NB Zwart Hammerite op Sikaflex-rubber hardt niet uit!

Dieselolietank: bleek geheel vervuild met bacterievorming. Dat komt door de 10% toevoeging van biodiesel. Achterdek er uit gehaald en tank op de wal gereinigd. Een mangat aangebracht in de tank zodat deze in de toekomst beter gereinigd kan worden. Voortaan voor het tanken eerst wat Acticide in de tank doen. In Willemstad doet de olieboer het er al door.

Stopplank van het ingangsluik wederom gebroken. Het eiken scheurt te makkelijk. Vervangen door hechthout, valt op die plaats toch niet op.

Drinkwaterpomp in kombuis: bleek niet meer zelfaanzuigend. Opgelost door (onder de oven) een terugslagklep in de waterslang te plaatsen.

Halfwinderboom 70 cm ingekort. Was te lang

Winter 2015-2016

Schip naar van der Meulen in Sneek. Gehele bakboordvlak vernieuwd en de eerste gang boven de kim tot 1/3 vanaf achtersteven. Daar zit een irokodeel (er zelf ingezet in 1983, dat nog keihard was).

• Bakboord is nu geheel blikvrij m.u.v. laatste deel van de kimnaad.
• De kielbalk is vernieuwd tot halverwege de kajuittafel.
• Aan stuurboord zat bij de achtersteven messingplaat op 2 delen. Daaronder bleek het zwart en zacht, ook de achtersteven was daar ingerot. Nieuw stuk in achtersteven gezet en twee huiddelen gedeeltelijk vervangen.
• Gehele onderwaterschip kaal gehaald en 5x in de epoxyteer gezet.
• Het vlak wordt 2x in de antihoutrot gezet (uit Frankrijk geïmporteerd, in Nederland mag het niet meer verkocht worden. Het heet Inventiv Protec en bevat propiconazole, cypermethrine en tebuconazole).
• Daarna wordt het 2x in de Ording Hard Wood Oil gezet, (die 1 op 1 verdund wordt met terpentine) een olie op basis van geperste chinese noten, hetgeen je kunt ruiken.
• Aan SB zit nog wel het een en ander aan messing platen. Over twee jaar dat vlak en de kim aanpakken.
• Nieuw grootzeil laten maken door Den Boer van klippercanvas, mooi roodbruin, 100% synthetisch en volstrekt niet glimmend, maar wel iets stugger.

Winter 2016 – 2017

Nog in de zomer overkwam ons een niet geplande klus. Bij de “Schout en Schepenenrace” in St Annaland bleef de dirk ongelukkigerwijs net achter de kluiverboom van een onhandig geankerde klipperaak hangen met als gevolg dat de bovenste twee meter van de nog uit 1903 stammende mast afbrak.

Er werden Oregon Pine balken gekocht om de mast weer op de oorspronkelijke lengte te krijgen.

Deze winter weer eens een grote klus door ons zelf. Toen wij enige jaren geleden deelnamen aan een reünie van hengsten riep een Belgische mevrouw, kijkend naar ons schip: ”Maar dat is helemaal geenen hengst!”. Toen Chiel en ik eens goed keken bleek ons bovenboeisel inderdaad naar de steven toe verjongd, hetgeen bij een hengst niet het geval is. Dat is hoogstwaarschijnlijk gebeurd  bij het verbouwen tot jacht in 1946, toen wellicht het voordek is verhoogd. Deze winter gaan we dat goedmaken. Hieronder gefotoshopt hoe het moet worden.

Na het verwijderen van het oude boord , hebben we weer mallen gemaakt en een contramal om de delen in een iets krommere vorm te klemmen, want het buigt altijd iets terug. Er is een geïsoleerde stoomkist gemaakt en met twee behangselstoomapparaten wordt het op maat gemaakte deel warm gestookt. In de kist zit een digitale thermometer en in het hart van een even dik stuk eiken is een tweede thermometer geplaatst die beide buiten de kist kunnen worden afgelezen. Als de thermometer in het hart van het hout 100 graden aanwijst is het hout voldoende gestoomd. Dat bleek na 1,5 uur. Te lang stomen is niet goed, dan wordt het hout bros. Daarna wordt het deel snel in de mal geklemd om een dag af te koelen.

Het SB deel hebben we in een plastic zak gepakt en in het werk in de juiste vorm gestoomd. De gasfles is uitsluitend tegenwicht.

Het dek liep over de bovenste gang heen vanwege de gewenst blijvende waterdichtheid. Van de buitenste rand van het dek hebben we een gedeelte weg moeten halen om het ‘opzetdeel’ met een zo onzichtbaar mogelijke naad aan te laten sluiten, terwijl de onderste deklaag nog wel op de bovenste gang moest blijven liggen.

Verder in deze winter:

• De hechthouten plaat aan de achterkant van de mastkoker was kuis verrot; is dus vervangen en nu helemaal in de epoxy gezet.
• De kuipvloer is aangepast, zodat niet meer de hele zware motorkast er af moet voordat je onder de vloer kunt.
• De kuipbanken zijn kaal gehaald en in de x-10-olie gezet.

Winter 2017 – 2018

Deze winter weer een grote klus voor van der Meulen in Sneek. Dit keer wordt het SB-vlak geheel vervangen. In de wc was het verstandig twee niet zo beste zitters (spanten)  te vervangen. Toen Sybo de wc-pot verwijderde kwam de inhoud op Henry’s hoofd die onder het schip aan het werk was.

Bij de achtersteven wordt nog een extra spant geplaatst, dat is kennelijk ooit weggesaneerd. En de wrang net onder het dekje bleek nog uit 1903 en bij het uitnemen viel deze dan ook in stukken uit elkaar. Deze uiteraard ook vernieuwd. Door al dat nieuwe hout paste de brandstoftank niet meer in dezelfde stand en moest hij kantelen, waardoor ook de vulopening in het achterdek moest worden verplaatst. Meteen de randlatten teak vernieuwd, die al jaren verval vertoonden.

De brandstoftank van een mangat voorzien. Met die ellendige bio-diesel raakt je tank soms helemaal vol smurrie. In 2015 de tank schoongemaakt met een afwaskwast aan een stalen stang, maar door de vulopening is dat toch een werkje voor een gynaecoloog.

De kuipvloer is aangepakt; aan de onderkant waren hele stukken weggerot na 30 jaar en daar is nieuw hout in gelijmd. Er zijn rvs goten onder de naden van de vloer gemaakt, zodat er straks een geheel afwaterend systeem is. Vrijwel al het hemelwater zal straks in een tankje worden opgevangen van waaruit het automatisch overboord wordt gepompt.

Het helmhout was achteraan ook gedeeltelijk rot, daar ook een nieuw stuk in gelijmd. Op de plekken waar het helmhout altijd geraakt wordt door blokken of de mik, zijn messing plaatjes bevestigd. Anders houd je op den duur geen hout meer over.

Alle huiddoorvoeren zijn vernieuwd, ditmaal in brons met bronzen snelschuifafsluiters, dat moet nu voor de komende 50 jaar functioneren. N.B Na 8 jaar werkten de meeste niet meer. In het binnenwerk zitten onderdelen van pisbakkenstaal. Schandalig. In 2023 vervangen in nylon-exemplaren. Daarvan is zeker dat ze niet roesten.

Ook een bij de plotter horende transducer is geplaatst, zodat op het scherm de diepte is af te lezen. Alle informatie bij elkaar.

Het roer wilde nauwelijks meer omhoog en omlaag. De stang bleek krom. Daar er een nieuwe schroefas werd geplaatst konden we van de oude een nieuwe roerstang laten draaien. Ook na 15 jaar weer eens het rubber lager van de schroefas vervangen

We hebben 40 jaar gevaren met een rare stang achter de schroef die de stalen sleepstrip onder de scheg op zijn plaats hield. Van die stang had je altijd last bij het wegnemen van schroef en –as. Chiel had net met veel moeite dat stangetje wegneembaar gemaakt met rvs-boutjes etc. toen een week later een scheepsbouwkundige langs kwam, die van mening was dat dit stangetje de waterstroom langs de schroef zeer nadelig zou beïnvloeden. Daar had hij natuurlijk helemaal gelijk in. Snel besloten om dat kreng weg te halen. De sleepstrip daarna ingekort, zodat, als we ergens aan de grond lopen, deze niet in de draaiende schroef kan geraken.

Winter 2018-2019

Bij de laatste tocht in 2017 begaf de bokkepoot het, toen Niels de mast wilde hijsen. Gelukkig zonder persoonlijk leed. Op de plaats waar het grootste moment optreedt, was er ooit een stuk tussen gelast  met een dikte van 25 mm terwijl de rest overal 50 mm dik is. Maar dat was van buiten natuurlijk niet te zien. De plaatselijke smid heeft een nieuwe gebogen van een rvs-buis met een dikte van 50 mm. De nieuwe bokkepoot volgt ook beter de romplijn, nu de boeg is opgehoogd, dus dat waren we toch al van plan. Maar eigenlijk nog niet zo snel.

De ankerrolconstructie bleek in de praktijk niet goed te werken omdat het boeisel zeer is opgehoogd en daardoor de trekrichting veranderd is. Bovendien bleek de houten klos voor de as van de rol onvoldoende stevig. Daar moest in 2018 iets anders voor worden geconstrueerd. Nu, na uitgebreide proefnemingen, een nieuwe gemaakt met 2 rollen. Voorlopig een proefexemplaar in gewoon staal. Als deze functioneert komt er wellicht nog eens een keer een in rvs.

Bij van der Meulen de bakboordzijde grotendeels vernieuwd

Daarna werd het frame onder de kuipvloer aangepast. Op dat frame rusten de vloerdelen, de motorkast en de zijschotten van de kuipbanken. Ten eerste een nieuw frame laten maken van rvs; het oude was al twee keer verzinkt, maar bleef roesten. En ten tweede dat frame aan de voorzijde 4 cm laten zakken om het afwaterend naar voren te maken.

Alle goten wateren nu via slangen af naar een nieuwe kunststof bak van waaruit het water automatisch naar buiten wordt gepompt. Op die manier proberen we onder de motor zo min mogelijk water in het schip te krijgen. De kuipvloer waterde naar achteren af en dat moest naar voren. Bij deze schijnbaar te overziene klus moest al werkende weg werkelijk elk onderdeel in, naast en onder de kuip worden aangepast. Het vlak in de kajuit en het vooronder zijn nu geheel droog, maar helemaal achterin de kuip rond de schroefas druppelt er nog een heel klein lopertje.

Het achterschot is geheel vernieuwd. Nu zodanig dat het met 2 bouten los genomen kan worden, zodat de kont van binnen beter bereikbaar is voor impregnering of klussen. Er is een nieuw dashboard gemaakt, dat draaibaar is om makkelijker aan de bedrading aan de achterzijde te werken.

Onderaan de mast zat net boven het draaipunt aan BB een losse scheg. Die is ooit (in elk geval meer dan 40 jaar geleden) met wat teer er tussen met ijzeren spijkertjes op de mast getimmerd. Dat voelde al jaren niet goed. Er zat dan ook enige rot onder. Dat is weggehakt en vervangen door fris hout. De scheg zelf is vervangen door een nieuw stuk Siberisch lariks.

• De hele mast, m.u.v. het bovenste nieuwe stukje is kaal gehaald en in de Coelan gezet.
• De giek is kaal gehaald en in de blanke perkoleum gezet.
• In de kajuit is het engeltjesschot aangeheeld, kaal geweest en weer gelakt.
• De elektrische bedrading in de kuip is geheel vernieuwd en accu’s in bakken met een deksel geplaatst.
• De ijzeren beugels rond de pokhouten lei-ogen voor de grootschoot zijn vervangen in rvs. De oude hadden alweer voor rot in het hout daaronder gezorgd.
• Verder zijn de potdeksels rond de kuip en de motorkast van Coelan ontdaan en in de Perkoleum gezet. Horizontale Coelan gaat na een aantal jaren zwarte vlekken tussen de lagen vertonen.